Hydrogeological characteristics of the Alakol groundwater deposit  for resort infrastructure development

М.М.  Альжигитова; Е.М. Кульдеева; А.Ж.  Исмагулова; М.Р.  Заппаров; Н.  Тілеуберді

doi:10.51301/ejsu.2026.i1.04

Авторы

М.М. Альжигитова Satbayev University, Қазақстан
Е.М. Кульдеева Satbayev University, Қазақстан
А.Ж. Исмагулова Satbayev University, Қазақстан
М.Р. Заппаров Satbayev University, Қазақстан
Н. Тілеуберді Satbayev University, Қазақстан

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.51301/ejsu.2026.i1.04

Ключевые слова:

жер асты сулары; жер асты суларының режимі; сулы қабаттар; жер асты суларының балансы; су алу; кен орны

Аннотация

Мақалада Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы Алакөл ойысында орналасқан Алакөл жер асты су кен орнының геологиялық және гидрогеологиялық ерекшеліктеріне кешенді зерттеу жүргізілген. Аталған жер асты су көзі Алакөл көлінің оңтүстік жағалауында қарқынды дамып келе жатқан курорттық инфрақұрылымды сумен қамтамасыз етудің негізгі көздерінің бірі болып табылады және аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуы үшін маңызды рөл атқарады. Зерттеу барысында аумақтың геоморфологиялық ерекшеліктері, су қабаттарының литологиялық құрамы мен қалыңдығы, олардың жату жағдайлары және жер асты суларының түзілуі мен динамикасына әсер ететін факторлар талданды.Жер асты суларының режимі олардың қоректену және ағызылу аймақтары бойынша қарастырылып, сүзгілеу ағынының негізгі бағыттары мен жер асты және жер үсті суларының гидродинамикалық байланысы анықталды. Ерекше назар курорттық аймақтағы құрылыстардың тұрақтылығына әсер ететін инженерлік-геологиялық жағдайларды бағалауға және антропогендік факторлардың әсерінен су балансының өзгеруіне аударылды. Жер асты суларының химиялық құрамы мен физика-химиялық қасиеттеріне талдау жүргізіліп, олардың ауыз су және ауыл шаруашылығы қажеттіліктеріне жарамдылығы анықталды. Нәтижелер бойынша, Алакөл кен орнының суы санитарлық-гигиеналық нормаларға сай келеді, минералдану деңгейі орташа және оны топыраққа зиян келтірмей суару мақсатында пайдалануға болады. Зерттеуде қолданыстағы су тарту құрылыстарының конфигурациясы, жер асты суының өндіру көлемі қарастырылған. Сондай-ақ, жер асты суларын ұтымды және тұрақты пайдалану мәселелеріне, су ресурстарын қорғау шараларын әзірлеуге ерекше назар аударылған. Алынған нәтижелер Алакөл көлінің оңтүстік жағалауының курорттық және аграрлық инфрақұрылымын одан әрі дамытуда пайдаланылуы мүмкін.

Библиографические ссылки

Sanatbekov, M.E., Zholtaev, G., Tileuberdi, N., Auelkhan, E.S. & Imansakipova, Z.B. (2024). Study of geodynamic and hydrogeological criteria for assessing the hydrocarbon poten-tial of the Alakol depression. Naukovyi Visnyk Natsional-noho Hirnchoho Universytetu, (4), 5-10. https://doi.org/10.33271/nvngu/2024-4/005

Alzhigitova, M.M., Zapparov, M.R., & Mirlas, V.M. (2021). Impact of anthropogenic activity on the condition of Lake Alakol. Engineering Journal of Satbayev University, 143(2), 44-51. https://doi.org/10.51301/vest.su.2021.i2.06

Alzhigitova, M.M., & Zapparov, M.R. (2020). Engineering and hydrogeological features of the Alakol depression. Vest-nik Kaznitu, 142(6), 35-42.

Baibatsha, A.B., & Kurkina, L.A. (2003). General Engineer-ing Geology. Almaty, Scientific and Publishing Center «Gylym».

Bariinov, A.V. (2003). Emergency Situations of Natural Character and Protection from Them. Moscow: Publishing House «Vlados-Press».

Tarikhazer, S. A., Karimova, E. J., & Kuchinskaya, I. Y. (2022). Quantitative assessment of mudflow risk in the Greater Caucasus of Azerbaijan (on the example of the northeastern slope). Journal of Geology, Geography and Geoecology, 31(4), 722-735. https://doi.org/10.15421/112268

Valeyev A., Karatayev M., Abitbayeva A., Uxukbayeva S., Bektursynova A., Sharapkhanova Z. (2019). Monitoring Coastline Dynamics of Alakol Lake in Kazakhstan Using Remote Sensing Data. Geosciences, 9(9), 404. https://doi.org/10.3390/geosciences9090404

Zaripov, A.S., & Luchnikov, A.I. (2021). Investigation of the dynamics of bank failure of the Kama and Votkinskoye res-ervoirs as a result of abrasion using aerial photography mate-rials. Georisk, 15(1), 58-66. https://doi.org/10.25296/1997-8669-2021-15-1-58-66

Khalykov, E.E., Ly, Y.F., Abitbaeva, A.D., Togys, M.M., & Valeev, A.G. (2021). Determination of the dynamics of re-working the shore escarpment of Lake Alakol using a laser scanner. Geography and Water Resources, (4), 23-32.

Valeev, A.G., Akiyanova, F.J. & Sagintaev, J. (2020). Mod-ern relief-forming processes of the shore zone of Lake Ala-kol. Hydrometeorology and ecology, 2(97), 125-145.

Chaklikov6 A.Y., Korobkin6 V.V., Ismailov6 A.A., Buslov, M.M., & Tulemissova6 Z.S. (2024). Specifics of the Geolog-ical Structure of the Alakol Basin and the Choice of Drilling Well Design. Kazakhstan Journal for Oil & Gas Industry, 6(1), 18-34. https://doi.org/10.54859/kjogi108695

Zhiyembayeva, J.A., Zhanakova, R.K., Sarybayev, M.A., Nurtay, G. & Yelzhanov, E.A. (2024). Investigation of haz-ardous geologic processes at the Kaskelen-Talgar polygon by geodetic methods. Bulletin of Kazgasa, 1(91), 108-121

Kozhnazarov, A.D. (2004). Engineering Geodynamics. Al-maty: KazNTU

Maltseva, K.A., & Maltsev, A.V. (2023). Efficiency of ap-plication of geophysical methods of soil investigation of landslide massifs. In XLIX Samara Regional Student Scien-tific Conference, 1(S), 155-156. https://journals.eco-vector.com/osnk-sr2023/article/view/425810

Gulkayyr, T. & Rakhmedinov, E.E. (2023). Large landslides in active structures of southwestern Tien Shan (Batken ob-last). Bulletin of the Institute of Seismology of the National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic, 1, 21

Zakirova, D.A., Satybaev, A.D. & Satybaldiev, B.S. (2024). Analysis of Causes of the origin of the sinkhole movement process (on the example of Nookat district of Osh oblast). Bulletin of Science and Practice, 10(9), 80-89,

Semyachkov, A.I., Pochechun, V.A., & Semyachkov, K.A. (2023). Hydrogeoecological conditions of technogenic groundwater in waste disposal sites. Notes of the Mining In-stitute, (260), 168-179.

Bielova, N., Mykytyn, T. & Dolynko, N. (2023). Monitoring of Modern Exogenous Processes in Precarpathia. In 17th In-ternational Conference Monitoring of Geological Processes and Ecological Condition of the Environment, 1, 1-5. https://doi.org/10.3997/2214-4609.2023520165

Hablovskyi, B., Hablovska, N., Shtohryn, L., Kasiyanchuk, D. & Kononenko, M. (2023). The Long-Term Prediction of Landslide Processes within the Precarpathian Depression of the Cernivtsi Region of Ukraine. Journal of Ecological En-gineering, 24(7), 254-262. http://dx.doi.org/10.12911/22998993/164753

Cascini, L., Scoppettuolo, M. R. & Babilio, E. (2022). Fore-casting the landslide evolution: from theory to practice. Landslides, 19(12), 2839-2851. https://doi.org/10.1007/s10346-022-01934-3