Comprehensive monitoring of the meliorative state of irrigated lands as the basis for sustainable water utilization in the Turkistan Region

A.Ж.  Исмагулова; В.M.  Мирлас; Н.A.  Буршуков

doi:10.51301/ejsu.2026.i4.04

Авторы

A.Ж. Исмагулова Жер, ауа және су ресурстары департаменті, Калифорния университеті, АҚШ
В.M. Мирлас Ариэль университеті, Израиль
Н.A. Буршуков Satbayev University, Қазақстан

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.51301/ejsu.2026.i4.04

Ключевые слова:

жерлердің мелиоративтік жағдайы, суармалы жерлер, су ресурстары, мемлекеттік мониторинг, гидрогеологиялық бақылаулар

Аннотация

Су ресурстарының тапшылығының артуы жағдайында суармалы жерлерді кешенді мемлекеттік бақылау ерекше маңызды. Зерттеу Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Оңтүстік Қазақстан гидрогеологиялық және мелиоративтік экспедициясының деректеріне негізделген. Жұмыстың мақсаты - Түркістан аймағындағы жерлердің нақты мелиоративтік жағдайын бағалау, жер асты суларының деңгейі мен тұздылығының динамикасын талдау және топырақтың деградациясының себептерін анықтау. Мониторинг 550 000 гектардан астам аумақты қамтиды және зертханалық деректерді және гидрогеологиялық бақылауларды жүйелеуді қамтиды. Зерттеу нәтижелері дренаждық жүйелерді қалпына келтіру және суды пайдалануды оңтайландыру бойынша ұсыныстарды негіздеуге мүмкіндік береді. Зерттеу нәтижелері климаттың өзгеруі жағдайында аймақтағы ауыл шаруашылығы секторының тұрақты дамуына және азық-түлік қауіпсіздігін арттыруға ықпал етеді.

Библиографические ссылки

Ministry of Agriculture of the Republic of Kazakhstan. (2022). Annual report on the state of irrigated lands of the Turkistan Region.

RSE Kazhydromet. (2022). Climatic data of the Turkistan Region for 2022.

Batyrbaev, Zh.E., & Akhmetova, L.N. (2021). Salinization and reclamation of irrigated lands of Southern Kazakhstan. Bulletin of KazNU. Ecology Series, (4), 45-54.

Amankulov, R.A., & Mukhamedyarov, B.K. (2020). Influence of the hydrological regime on the reclamation of agricultural land. Scientific Journal Agroecology, 15(2), 23-31.

Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2019). Irrigation in Central Asia: Kazakhstan country report. https://www.fao.org/3/ca6735en/ca6735en.pdf

Murzabaev, K.S., & Ismailov, A.T. (2020). The role of irrigation in the productivity of agricultural land in the Turkistan Region. Ecology and Agriculture, 1, 12-21.

Zhumabaev, N.T., & Kassymbekova, G.Z. (2021). Secondary salinization and degradation of soils of irrigated lands. Bulletin of Hydrology and Land Reclamation, 3, 55-63.

RSE Kazhydromet. (2022). Hydrological reports on the Syrdarya for 2022.

Ministry of Agriculture of the Republic of Kazakhstan. (2021). Methodological recommendations for monitoring the reclamation state of lands.

United Nations. (2019). Sustainable water management in arid regions: Central Asia case studies.

Akhmetov, S.K., & Nurmagambetov, Zh.T. (2022). Efficiency of irrigation systems and water saving. Journal of Water Management, 2, 33-44.

Ismagulova, A. Zh., & Mirlas, V.M. (2019). Researches of hydrodynamics of infiltration and colmatations processes in ba-sins of daily regulation under artificial replacement of ground water reserves. News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sci-ences, 3(435), 85-95. https://doi.org/10.32014/2019.2518-170X.72

USSR State Committee for Environmental Protection. (1991). Nature protection. Hydrosphere. The criteria and quality char-acteristics of water for irrigation (GOST 17.1.2.03-90). Iz-datelstvo standartov.

Kovda, V. A. (2008). Problems of desertification and salinization of soils in the arid regions of the world (E. I. Pankova & I. P. Aidarov, Eds.). Nauka.

Yakubov, H.I. (2018). Operational hydrometry in irrigation systems. Mekhnat.